Voorwoord bij agenda 2026: ‘Burgerschap en Gemeenschap, wij door ons’
“Echte vrijheid is verantwoordelijke vrijheid. Een mens is pas vrij wanneer hij zijn of haar verantwoordelijkheid neemt tegenover zichzelf en anderen. Dit kan niet zonder een democratische rechtsstaat, scheiding en controle van machten, de universele rechten van de mens, de filosofie en de kunst” (Jeanne Hersch)
Het jaar 2025 kenmerkt zich als een periode van internationale conflicten en binnenlandse politieke strubbelingen. Deze zetten het halen van de SDG’s om een duurzame wereld dichterbij te brengen, onder druk. Een reden te meer om als lokale SDG-groep aandacht te vragen voor deze doelen.
Dat betekent dat we in 2026 doorgaan met acties en projecten die, hoe bescheiden ook, een duurzame wereld dichterbij kunnen brengen. Aandacht voor mensenrechten, voorkomen en aanpakken van uitsluiten, discriminatie, racisme en antisemitisme zijn daar onderdeel van.
Oorlogen
De oorlog in Oekraïne geeft ons een gevoel van machteloosheid, afschuw en teleurstelling. Ook in 2026 willen we positieve aandacht geven aan de Oekraïense vluchtelingen in de gemeente Apeldoorn. Zolang als nodig zullen wij samen met Oekraïense musici Benefietconcerten voor hulp en steun aan het Oekraïense volk blijven organiseren. St. Werkgroep Hulptransporten Oost-Europa (WHOE) in Apeldoorn kan op onze ondersteuning blijven rekenen.
Ook de oorlog In Gaza heeft ons niet onberoerd gelaten, vooral als we denken aan het mateloos brute begin van deze oorlog en het excessieve genocidale geweld dat daarop volgde. We hopen op een pacificatie die recht doet aan de betrokkenen, niet in het minst aan de Palestijnen. Dit conflict zal ook in 2026 onze aandacht vragen en waar mogelijk ons tot actie bewegen.
De oorlog in Soedan, sinds 2023 massamoorden, etnische zuivering, miljoenen mensen op de vlucht voor honger en geweld, is de grootste humanitaire crisis ter wereld. De internationale gemeenschap is er niet in geslaagd een begin van het einde aan deze grote oorlog te realiseren. Burgers slachtoffer van machtsstrijd.
De Amerikaanse aanval op Venezuela (3 januari 2026) en de gezamenlijke aanval met Israël op Iran (28 februari 2026) leidden tot internationale verontwaardiging en een oproep tot de-escalatie en respect voor de principes van het internationaal recht en het handvest van de Verenigde Naties. De Iran-oorlog dient naast steun voor vrijheid voor het onderdrukte Iraanse volk, de geopolitieke belangen van Israël en VS en het voorkomen van kernmacht van het Iraanse bewind. Een oorlog met grote, langdurige wereldwijde gevolgen.
Wereldorde, rechtsstaat, populisme en duurzame opgaven
De wereldorde kraakt, niet in het minst door het optreden van nationalistische, autocratische wereldleiders. Daarbij is de EU, als democratisch en op duurzaamheid gericht verband, voor ons land van belang. Een bewijs daarvan is het Klimaatakkoord van Parijs (2015) dat nog steeds belangrijke doelen op het gebied van klimaat aangeeft.
Internationaal en nationaal worden we geconfronteerd met rechtsextremistische en populistische krachten die de rechtsstaat onder druk zetten en de transitie naar een duurzame samenleving willen vertragen en dwarsbomen. Bovendien heeft een nogal chaotisch politiek proces in ons land voor veel dossiers en tot vertraging en stilstand geleid. De recente landelijke verkiezingen zijn niettemin hoopgevend aangezien ten minste twee politieke partijen die de klimaatdoelen en energietransitie steunen in de coalitie zitten.
De uitslag van de gemeentelijke verkiezingen 2026 vormt een extra uitdaging voor de samenwerking en realisatie van de duurzame doelstellingen. Op de verschillende politieke niveaus zijn de doelen van brede welvaart, klimaatmitigatie en circulaire economie niet van tafel, in tegendeel, zij worden expliciet nagestreefd. Wel is er het gevaar van vertraging en verlies aan prioriteit.
Op dit gebied kan de SDG-groep het als haar taak zien het belang van duurzaamheid in al haar vormen levendig te houden door burgers en lokale politici bij de les te houden. We zijn als wereldburgers-lotgenoten verplicht elkaar te assisteren.
Voornoemde ontwikkelingen zijn voor ons als SDG-groep een extra stimulans om ons op lokaal en regionaal niveau blijvend in te zetten voor duurzame ontwikkeling en aanpassen aan wat duurzaam samenleven nodig heeft, solidair, circulair, divers en inclusief.